<?xml version="1.0" encoding="utf8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI xml:lang="pi-Latn">
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">2. Hatthināgavaggo</p>

<p rend="subhead">1. Mātuposakacariyā</p>

<p rend="hangnum" n="1"><hi rend="paranum">1</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yadā <pb ed="T" n="2.0568" /><pb ed="M" n="2.0399" /><pb ed="V" n="2.0385" /><pb ed="P" n="0.0084" /> ahosiṃ pavane, kuñjaro mātuposako;</p>

<p rend="gathalast">Na tadā atthi mahiyā, guṇena mama sādiso.</p>

<p rend="hangnum" n="2"><hi rend="paranum">2</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pavane disvā vanacaro, rañño maṃ paṭivedayi;</p>

<p rend="gathalast">‘Tavānucchavo mahārāja, gajo vasati kānane.</p>

<p rend="hangnum" n="3"><hi rend="paranum">3</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘Na tassa parikkhāyattho, napi āḷakakāsuyā;</p>

<p rend="gathalast">Saha gahite <note>samaṃ gahite (sī.)</note> soṇḍāya, sayameva idhehi’ti.</p>

<p rend="hangnum" n="4"><hi rend="paranum">4</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, rājāpi tuṭṭhamānaso;</p>

<p rend="gathalast">Pesesi hatthidamakaṃ, chekācariyaṃ susikkhitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="5"><hi rend="paranum">5</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Gantvā so hatthidamako, addasa padumassare;</p>

<p rend="gathalast">Bhisamuḷālaṃ <note>bhisamūlaṃ (ka.)</note> uddharantaṃ, yāpanatthāya mātuyā.</p>

<p rend="hangnum" n="6"><hi rend="paranum">6</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Viññāya me sīlaguṇaṃ, lakkhaṇaṃ upadhārayi;</p>

<p rend="gathalast">‘Ehi puttā’ti patvāna, mama soṇḍāya aggahi.</p>

<p rend="hangnum" n="7"><hi rend="paranum">7</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yaṃ me tadā pākatikaṃ, sarīrānugataṃ balaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ajja nāgasahassānaṃ, balena samasādisaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="8"><hi rend="paranum">8</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yadihaṃ tesaṃ pakuppeyyaṃ, upetānaṃ gahaṇāya maṃ;</p>

<p rend="gathalast">Paṭibalo bhave tesaṃ, yāva rajjampi mānusaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="9"><hi rend="paranum">9</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Api <pb ed="T" n="2.0569" /> cāhaṃ sīlarakkhāya, sīlapāramipūriyā;</p>

<p rend="gathalast">Na karomi citte aññathattaṃ, pakkhipantaṃ mamāḷake.</p>

<p rend="hangnum" n="10"><hi rend="paranum">10</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yadi te maṃ tattha koṭṭeyyuṃ, pharasūhi tomarehi ca;</p>

<p rend="gathalast">Neva tesaṃ pakuppeyyaṃ, sīlakhaṇḍabhayā mamā’’ti.</p>

<p rend="centre">Mātuposakacariyaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">2. Bhūridattacariyā</p>

<p rend="hangnum" n="11"><hi rend="paranum">11</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Punāparaṃ <pb ed="M" n="2.0400" /><pb ed="V" n="2.0386" /><pb ed="P" n="0.0085" /> yadā homi, bhūridatto mahiddhiko;</p>

<p rend="gathalast">Virūpakkhena mahāraññā, devalokamagañchahaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="12"><hi rend="paranum">12</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tattha passitvāhaṃ deve, ekantaṃ sukhasamappite;</p>

<p rend="gathalast">Taṃ saggagamanatthāya, sīlabbataṃ samādiyiṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="13"><hi rend="paranum">13</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sarīrakiccaṃ katvāna, bhutvā yāpanamattakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Caturo aṅge adhiṭṭhāya, semi vammikamuddhani.</p>

<p rend="hangnum" n="14"><hi rend="paranum">14</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Chaviyā cammena maṃsena, nahāruaṭṭhikehi vā;</p>

<p rend="gathalast">Yassa etena karaṇīyaṃ, dinnaṃyeva harātu so.</p>

<p rend="hangnum" n="15"><hi rend="paranum">15</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Saṃsito akataññunā, ālampāyano <note>ālambaṇo (sī.)</note> mamaggahi;</p>

<p rend="gathalast">Peḷāya pakkhipitvāna, kīḷeti maṃ tahiṃ tahiṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="16"><hi rend="paranum">16</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Peḷāya pakkhipantepi, sammaddantepi pāṇinā;</p>

<p rend="gathalast">Ālampāyane <note>ālambaṇe (sī.)</note> na kuppāmi, sīlakhaṇḍabhayā mama.</p>

<p rend="hangnum" n="17"><hi rend="paranum">17</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sakajīvitapariccāgo <pb ed="T" n="2.0570" />, tiṇato lahuko mama;</p>

<p rend="gathalast">Sīlavītikkamo mayhaṃ, pathavīuppatanaṃ viya.</p>

<p rend="hangnum" n="18"><hi rend="paranum">18</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Nirantaraṃ jātisataṃ, cajeyyaṃ mama jīvitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Neva sīlaṃ pabhindeyyaṃ, catuddīpāna hetupi.</p>

<p rend="hangnum" n="19"><hi rend="paranum">19</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Api cāhaṃ sīlarakkhāya, sīlapāramipūriyā;</p>

<p rend="gathalast">Na karomi citte aññathattaṃ, pakkhipantampi peḷake’’ti.</p>

<p rend="centre">Bhūridattacariyaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">3. Campeyyanāgacariyā</p>

<p rend="hangnum" n="20"><hi rend="paranum">20</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Punāparaṃ yadā homi, campeyyako mahiddhiko;</p>

<p rend="gathalast">Tadāpi dhammiko āsiṃ, sīlabbatasamappito.</p>

<p rend="hangnum" n="21"><hi rend="paranum">21</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tadāpi <pb ed="V" n="2.0387" /> maṃ dhammacāriṃ, upavutthaṃ uposathaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ahituṇḍiko gahetvāna, rājadvāramhi kīḷati.</p>

<p rend="hangnum" n="22"><hi rend="paranum">22</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yaṃ <pb ed="M" n="2.0401" /> yaṃ so vaṇṇaṃ cintayi, nīlaṃva pītalohitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Tassa cittānuvattanto, homi cintitasannibho.</p>

<p rend="hangnum" n="23"><hi rend="paranum">23</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Thalaṃ <pb ed="P" n="0.0086" /> kareyyamudakaṃ, udakampi thalaṃ kare;</p>

<p rend="gathalast">Yadihaṃ tassa pakuppeyyaṃ, khaṇena chārikaṃ kare.</p>

<p rend="hangnum" n="24"><hi rend="paranum">24</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yadi cittavasī hessaṃ, parihāyissāmi sīlato;</p>

<p rend="gathalast">Sīlena parihīnassa, uttamattho na sijjhati.</p>

<p rend="hangnum" n="25"><hi rend="paranum">25</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Kāmaṃ <pb ed="T" n="2.0571" /> bhijjatuyaṃ kāyo, idheva vikirīyatu;</p>

<p rend="gathalast">Neva sīlaṃ pabhindeyyaṃ, vikirante bhusaṃ viyā’’ti.</p>

<p rend="centre">Campeyyanāgacariyaṃ tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">4. Cūḷabodhicariyā</p>

<p rend="hangnum" n="26"><hi rend="paranum">26</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Punāparaṃ yadā homi, cūḷabodhi susīlavā;</p>

<p rend="gathalast">Bhavaṃ disvāna bhayato, nekkhammaṃ abhinikkhamiṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="27"><hi rend="paranum">27</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yā me dutiyikā āsi, brāhmaṇī kanakasannibhā;</p>

<p rend="gathalast">Sāpi vaṭṭe anapekkhā, nekkhammaṃ abhinikkhami.</p>

<p rend="hangnum" n="28"><hi rend="paranum">28</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Nirālayā chinnabandhū, anapekkhā kule gaṇe;</p>

<p rend="gathalast">Carantā gāmanigamaṃ, bārāṇasimupāgamuṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="29"><hi rend="paranum">29</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tattha vasāma nipakā, asaṃsaṭṭhā kule gaṇe;</p>

<p rend="gathalast">Nirākule appasadde, rājuyyāne vasāmubho.</p>

<p rend="hangnum" n="30"><hi rend="paranum">30</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Uyyānadassanaṃ gantvā, rājā addasa brāhmaṇiṃ;</p>

<p rend="gathalast">Upagamma mamaṃ pucchi, ‘tuyhesā kā kassa bhariyā’.</p>

<p rend="hangnum" n="31"><hi rend="paranum">31</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Evaṃ vutte ahaṃ tassa, idaṃ vacanamabraviṃ;</p>

<p rend="gathalast">‘Na mayhaṃ bhariyā esā, sahadhammā ekasāsanī’.</p>

<p rend="hangnum" n="32"><hi rend="paranum">32</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tissā <pb ed="V" n="2.0388" /><note>tassā (sī.)</note> sārattagadhito, gāhāpetvāna ceṭake;</p>

<p rend="gathalast">Nippīḷayanto balasā, antepuraṃ pavesayi.</p>

<p rend="hangnum" n="33"><hi rend="paranum">33</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Odapattakiyā <pb ed="M" n="2.0402" /> mayhaṃ, sahajā ekasāsanī;</p>

<p rend="gathalast">Ākaḍḍhitvā nayantiyā, kopo me upapajjatha.</p>

<p rend="hangnum" n="34"><hi rend="paranum">34</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Saha <pb ed="T" n="2.0572" /> kope samuppanne, sīlabbatamanussariṃ;</p>

<p rend="gathalast">Tattheva kopaṃ niggaṇhiṃ, nādāsiṃ vaḍḍhitūpari.</p>

<p rend="hangnum" n="35"><hi rend="paranum">35</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yadi naṃ brāhmaṇiṃ koci, koṭṭeyya tiṇhasattiyā;</p>

<p rend="gathalast">Neva sīlaṃ pabhindeyyaṃ, bodhiyāyeva kāraṇā.</p>

<p rend="hangnum" n="36"><hi rend="paranum">36</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Na mesā brāhmaṇī dessā, napi me balaṃ na vijjati;</p>

<p rend="gathalast">Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhaṃ, tasmā sīlānurakkhisa’’nti.</p>

<p rend="centre">Cūḷabodhicariyaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">5. Mahiṃsarājacariyā</p>

<p rend="hangnum" n="37"><hi rend="paranum">37</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Punāparaṃ <pb ed="P" n="0.0087" /> yadā homi, mahiṃso pavanacārako;</p>

<p rend="gathalast">Pavaḍḍhakāyo balavā, mahanto bhīmadassano.</p>

<p rend="hangnum" n="38"><hi rend="paranum">38</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pabbhāre giridugge <note>vanadugge (sī.)</note> ca, rukkhamūle dakāsaye;</p>

<p rend="gathalast">Hotettha ṭhānaṃ mahiṃsānaṃ, koci koci tahiṃ tahiṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="39"><hi rend="paranum">39</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Vicaranto brahāraññe, ṭhānaṃ addasa bhaddakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Taṃ ṭhānaṃ upagantvāna, tiṭṭhāmi ca sayāmi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="40"><hi rend="paranum">40</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Athettha kapimāgantvā, pāpo anariyo lahu;</p>

<p rend="gathalast">Khandhe nalāṭe bhamuke, mutteti ohanetitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="41"><hi rend="paranum">41</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sakimpi divasaṃ dutiyaṃ, tatiyaṃ catutthampi ca;</p>

<p rend="gathalast">Dūseti maṃ sabbakālaṃ, tena homi upadduto.</p>

<p rend="hangnum" n="42"><hi rend="paranum">42</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Mamaṃ <pb ed="T" n="2.0573" /> upaddutaṃ disvā, yakkho maṃ idamabravi;</p>

<p rend="gathalast">‘Nāsehetaṃ chavaṃ pāpaṃ, siṅgehi ca khurehi ca’.</p>

<p rend="hangnum" n="43"><hi rend="paranum">43</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Evaṃ <pb ed="V" n="2.0389" /> vutte tadā yakkhe, ahaṃ taṃ idamabraviṃ;</p>

<p rend="gathalast">‘Kiṃ tvaṃ makkhesi kuṇapena, pāpena anariyena maṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="44"><hi rend="paranum">44</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘Yadihaṃ <pb ed="M" n="2.0403" /> tassa pakuppeyyaṃ, tato hīnataro bhave;</p>

<p rend="gathalast">Sīlañca me pabhijjeyya, viññū ca garaheyyu maṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="45"><hi rend="paranum">45</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘Hīḷitā jīvitā vāpi, parisuddhena mataṃ varaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Kyāhaṃ jīvitahetūpi, kāhāmiṃ paraheṭhanaṃ’.</p>

<p rend="hangnum" n="46"><hi rend="paranum">46</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Mamevāyaṃ maññamāno, aññepevaṃ karissati;</p>

<p rend="gathalast">Teva tassa vadhissanti, sā me mutti bhavissati.</p>

<p rend="hangnum" n="47"><hi rend="paranum">47</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Hīnamajjhimaukkaṭṭhe, sahanto avamānitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ labhati sappañño, manasā yathā patthita’’nti.</p>

<p rend="centre">Mahiṃsarājacariyaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">6. Rururājacariyā</p>

<p rend="hangnum" n="48"><hi rend="paranum">48</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Punāparaṃ yadā homi, sutattakanakasannibho;</p>

<p rend="gathalast">Migarājā rurunāma, paramasīlasamāhito.</p>

<p rend="hangnum" n="49"><hi rend="paranum">49</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Ramme padese ramaṇīye, vivitte amanussake;</p>

<p rend="gathalast">Tattha vāsaṃ upagañchiṃ, gaṅgākūle manorame.</p>

<p rend="hangnum" n="50"><hi rend="paranum">50</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Atha <pb ed="P" n="0.0088" /> upari gaṅgāya, dhanikehi paripīḷito;</p>

<p rend="gathalast">Puriso gaṅgāya papati, ‘jīvāmi vā marāmi vā’.</p>

<p rend="hangnum" n="51"><hi rend="paranum">51</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Rattindivaṃ <pb ed="T" n="2.0574" /> so gaṅgāya, vuyhamāno mahodake;</p>

<p rend="gathalast">Ravanto karuṇaṃ ravaṃ, majjhe gaṅgāya gacchati.</p>

<p rend="hangnum" n="52"><hi rend="paranum">52</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tassāhaṃ saddaṃ sutvāna, karuṇaṃ paridevato;</p>

<p rend="gathalast">Gaṅgāya tīre ṭhatvāna, apucchiṃ ‘kosi tvaṃ naro’.</p>

<p rend="hangnum" n="53"><hi rend="paranum">53</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘So me puṭṭho ca byākāsi, attano karaṇaṃ tadā;</p>

<p rend="gathalast">‘Dhanikehi bhīto tasito, pakkhandohaṃ mahānadiṃ’.</p>

<p rend="hangnum" n="54"><hi rend="paranum">54</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tassa <pb ed="V" n="2.0390" /> katvāna kāruññaṃ, cajitvā mama jīvitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Pavisitvā nīhariṃ tassa, andhakāramhi rattiyā.</p>

<p rend="hangnum" n="55"><hi rend="paranum">55</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Assatthakālamaññāya, tassāhaṃ idamabraviṃ;</p>

<p rend="gathalast">‘Ekaṃ taṃ varaṃ yācāmi, mā maṃ kassaci pāvada’.</p>

<p rend="hangnum" n="56"><hi rend="paranum">56</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Nagaraṃ <pb ed="M" n="2.0404" /> gantvāna ācikkhi, pucchito dhanahetuko;</p>

<p rend="gathalast">Rājānaṃ so gahetvāna, upagañchi mamantikaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="57"><hi rend="paranum">57</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yāvatā karaṇaṃ sabbaṃ, rañño ārocitaṃ mayā;</p>

<p rend="gatha2">Rājā sutvāna vacanaṃ, usuṃ tassa pakappayi;</p>

<p rend="gathalast">‘Idheva ghātayissāmi, mittadubbhiṃ <note>mittadūbhiṃ (sī.)</note> anāriyaṃ’.</p>

<p rend="hangnum" n="58"><hi rend="paranum">58</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tamahaṃ anurakkhanto, nimminiṃ mama attanā;</p>

<p rend="gathalast">‘Tiṭṭhateso mahārāja, kāmakāro bhavāmi te’.</p>

<p rend="hangnum" n="59"><hi rend="paranum">59</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Anurakkhiṃ mama sīlaṃ, nārakkhiṃ mama jīvitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sīlavā hi tadā āsiṃ, bodhiyāyeva kāraṇā’’ti.</p>

<p rend="centre">Rururājacariyaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">7. Mātaṅgacariyā</p>

<p rend="hangnum" n="60"><hi rend="paranum">60</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Punāparaṃ <pb ed="T" n="2.0575" /> yadā homi, jaṭilo uggatāpano;</p>

<p rend="gathalast">Mātaṅgo nāma nāmena, sīlavā susamāhito.</p>

<p rend="hangnum" n="61"><hi rend="paranum">61</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Ahañca brāhmaṇo eko, gaṅgākūle vasāmubho;</p>

<p rend="gathalast">Ahaṃ vasāmi upari, heṭṭhā vasati brāhmaṇo.</p>

<p rend="hangnum" n="62"><hi rend="paranum">62</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Vicaranto anukūlamhi, uddhaṃ me assamaddasa;</p>

<p rend="gathalast">Tattha maṃ paribhāsetvā, abhisapi muddhaphālanaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="63"><hi rend="paranum">63</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yadihaṃ tassa pakuppeyyaṃ, yadi sīlaṃ na gopaye;</p>

<p rend="gathalast">Oloketvānahaṃ tassa, kareyyaṃ chārikaṃ viya.</p>

<p rend="hangnum" n="64"><hi rend="paranum">64</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yaṃ <pb ed="P" n="0.0089" /> so tadā maṃ abhisapi, kupito duṭṭhamānaso;</p>

<p rend="gathalast">Tasseva matthake nipati, yogena taṃ pamocayiṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="65"><hi rend="paranum">65</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Anurakkhiṃ <pb ed="V" n="2.0391" /> mama sīlaṃ, nārakkhiṃ mama jīvitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sīlavā hi tadā āsiṃ, bodhiyāyeva kāraṇā’’ti.</p>

<p rend="centre">Mātaṅgacariyaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">8. Dhammadevaputtacariyā</p>

<p rend="hangnum" n="66"><hi rend="paranum">66</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Punāparaṃ <pb ed="M" n="2.0405" /> yadā homi, mahāpakkho mahiddhiko;</p>

<p rend="gathalast">Dhammo nāma mahāyakkho, sabbalokānukampako.</p>

<p rend="hangnum" n="67"><hi rend="paranum">67</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Dasakusalakammapathe <pb ed="T" n="2.0576" />, samādapento mahājanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Carāmi gāmanigamaṃ, samitto saparijjano.</p>

<p rend="hangnum" n="68"><hi rend="paranum">68</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pāpo kadariyo yakkho, dīpento dasa pāpake;</p>

<p rend="gathalast">Sopettha mahiyā carati, samitto saparijjano.</p>

<p rend="hangnum" n="69"><hi rend="paranum">69</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Dhammavādī adhammo ca, ubho paccanikā mayaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Dhure dhuraṃ ghaṭṭayantā, samimhā paṭipathe ubho.</p>

<p rend="hangnum" n="70"><hi rend="paranum">70</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Kalaho vattatī bhesmā, kalyāṇapāpakassa ca;</p>

<p rend="gathalast">Maggā okkamanatthāya, mahāyuddho upaṭṭhito.</p>

<p rend="hangnum" n="71"><hi rend="paranum">71</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yadihaṃ tassa kuppeyyaṃ, yadi bhinde tapoguṇaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sahaparijanaṃ tassa, rajabhūtaṃ kareyyahaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="72"><hi rend="paranum">72</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Apicāhaṃ sīlarakkhāya, nibbāpetvāna mānasaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Saha janenokkamitvā, pathaṃ pāpassa dāsahaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="73"><hi rend="paranum">73</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Saha pathato okkante, katvā cittassa nibbutiṃ;</p>

<p rend="gathalast">Vivaraṃ adāsi pathavī, pāpayakkhassa tāvade’’ti.</p>

<p rend="centre">Dhammadevaputtacariyaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">9. Alīnasattucariyā</p>

<p rend="hangnum" n="74"><hi rend="paranum">74</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pañcālaraṭṭhe <pb ed="V" n="2.0392" /><pb ed="P" n="0.0090" /> nagaravare, kapilāyaṃ <note>kampilāyaṃ (sī.), kappilāyaṃ (syā.)</note> puruttame;</p>

<p rend="gathalast">Rājā jayaddiso nāma, sīlaguṇamupāgato.</p>

<p rend="hangnum" n="75"><hi rend="paranum">75</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tassa <pb ed="T" n="2.0577" /> rañño ahaṃ putto, sutadhammo susīlavā;</p>

<p rend="gathalast">Alīnasatto guṇavā, anurakkhaparijano sadā.</p>

<p rend="hangnum" n="76"><hi rend="paranum">76</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pitā me migavaṃ gantvā, porisādaṃ upāgami;</p>

<p rend="gathalast">So me pitumaggahesi, ‘bhakkhosi mama mā cali’.</p>

<p rend="hangnum" n="77"><hi rend="paranum">77</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tassa <pb ed="M" n="2.0406" /> taṃ vacanaṃ sutvā, bhīto tasitavedhito;</p>

<p rend="gathalast">Ūrukkhambho ahu tassa, disvāna porisādakaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="78"><hi rend="paranum">78</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Migavaṃ gahetvā muñcassu, katvā āgamanaṃ puna;</p>

<p rend="gathalast">Brāhmaṇassa dhanaṃ datvā, pitā āmantayī mamaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="79"><hi rend="paranum">79</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘Rajjaṃ putta paṭipajja, mā pamajji puraṃ idaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Kataṃ me porisādena, mama āgamanaṃ puna’.</p>

<p rend="hangnum" n="80"><hi rend="paranum">80</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Mātāpitū ca vanditvā, nimminitvāna attanā;</p>

<p rend="gathalast">Nikkhipitvā dhanuṃ khaggaṃ, porisādaṃ upāgamiṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="81"><hi rend="paranum">81</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sasatthahatthūpagataṃ, kadāci so tasissati;</p>

<p rend="gathalast">Tena bhijjissati sīlaṃ, parittāsaṃ <note>paritāsaṃ (sī.)</note> kate mayi.</p>

<p rend="hangnum" n="82"><hi rend="paranum">82</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sīlakhaṇḍabhayā mayhaṃ, tassa dessaṃ na byāhariṃ;</p>

<p rend="gathalast">Mettacitto hitavādī, idaṃ vacanamabraviṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="83"><hi rend="paranum">83</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘Ujjālehi mahāaggiṃ, papatissāmi rukkhato;</p>

<p rend="gathalast">Tvaṃ pakkakālamaññāya <note>supakkakālamaññāya (pī.)</note>, bhakkhaya maṃ pitāmaha’.</p>

<p rend="hangnum" n="84"><hi rend="paranum">84</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Iti sīlavataṃ hetu, nārakkhiṃ mama jīvitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Pabbājesiṃ cahaṃ tassa, sadā pāṇātipātika’’nti.</p>

<p rend="centre">Alīnasattucariyaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">10. Saṅkhapālacariyā</p>

<p rend="hangnum" n="85"><hi rend="paranum">85</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Punāparaṃ <pb ed="T" n="2.0578" /><pb ed="V" n="2.0393" /><pb ed="P" n="0.0091" /> yadā homi, saṅkhapālo mahiddhiko;</p>

<p rend="gathalast">Dāṭhāvudho ghoraviso, dvijivho uragādhibhū.</p>

<p rend="hangnum" n="86"><hi rend="paranum">86</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Catuppathe mahāmagge, nānājanasamākule;</p>

<p rend="gathalast">Caturo aṅge adhiṭṭhāya, tattha vāsamakappayiṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="87"><hi rend="paranum">87</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Chaviyā cammena maṃsena, nahāruaṭṭhikehi vā;</p>

<p rend="gathalast">Yassa etena karaṇīyaṃ, dinnaṃyeva harātu so.</p>

<p rend="hangnum" n="88"><hi rend="paranum">88</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Addasaṃsu <pb ed="M" n="2.0407" /> bhojaputtā, kharā luddā akāruṇā;</p>

<p rend="gathalast">Upagañchuṃ mamaṃ tattha, daṇḍamuggarapāṇino.</p>

<p rend="hangnum" n="89"><hi rend="paranum">89</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Nāsāya vinivijjhitvā, naṅguṭṭhe piṭṭhikaṇṭake;</p>

<p rend="gathalast">Kāje āropayitvāna, bhojaputtā hariṃsu maṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="90"><hi rend="paranum">90</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sasāgarantaṃ pathaviṃ, sakānanaṃ sapabbataṃ;</p>

<p rend="gathalast">Icchamāno cahaṃ tattha, nāsāvātena jhāpaye.</p>

<p rend="hangnum" n="91"><hi rend="paranum">91</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sūlehi vinivijjhante, koṭṭayantepi sattibhi;</p>

<p rend="gathalast">Bhojaputte na kuppāmi, esā me sīlapāramī’’ti.</p>

<p rend="centre">Saṅkhapālacariyaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Hatthināgavaggo dutiyo.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Hatthināgo <pb ed="T" n="2.0579" /> bhūridatto, campeyyo bodhi mahiṃso;</p>

<p rend="gathalast">Ruru mātaṅgo dhammo ca, atrajo ca jayaddiso.</p>

<p rend="gatha1">Ete nava sīlabalā, parikkhārā padesikā;</p>

<p rend="gathalast">Jīvitaṃ parirakkhitvā, sīlāni anurakkhisaṃ.</p>

<p rend="gatha1">Saṅkhapālassa me sato, sabbakālampi jīvitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Yassa kassaci niyyattaṃ, tasmā sā sīlapāramīti.</p>

<p rend="centre">Sīlapāraminiddeso niṭṭhito.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI>
